Το Σύνδρομο Γονικής Αποξένωσης παρατηρείται σε παιδιά, τα οποία δεν επιθυμούν επαφή με κάποιον από τους δύο γονείς. Αυτό εμφανίζεται κυρίως σε παιδιά χωρισμένων γονέων.
Έρευνες νομικών και ψυχολόγων απέδειξαν ότι το σύνδρομο μπορεί να είναι βαθιά ριζωμένο στη συνείδηση και τον ψυχικό κόσμο του παιδιού και να μην αποβάλλεται εύκολα. Υπάρχει σε ήπια, σε μέτρια και σε βαρεία μορφή. Στην τελευταία κατηγορία, το παιδί δεν έχει ενοχές, ούτε αναστολές για τις συμπεριφορές του, δεν θέλει καμία σχέση με τον άλλο γονέα (ούτε και τηλεφωνική), τρομάζει με την παρουσία του και τον απεχθάνεται. Επιστήμονες επισημαίνουν ότι αυτό οφείλεται συνήθως στην έντονη και αδικαιολόγητη εκστρατεία συκοφάντησης-δυσφήμισης του γονέα με τον οποίο συμβιώνει.
Αν είστε λοιπόν ένας γονέας που βιώνει την αποξένωση και δεν ξέρει πώς να αντιδράσει, να πως:
1. Μην χάνετε την ψυχραιμία σας με τα παιδιά.
Μπορεί να νιώσετε ότι δεν αντέχετε άλλο την επίκριση των παιδιών σας και την άδικη συμπεριφορά τους απέναντί σας και να φερθείτε σκληρά και απαξιωτικά. Αν ο άλλος γονέας προσπαθεί να τα απομακρύνει από εσάς, λέγοντας τους ότι δεν νοιάζεστε και δεν τα αγαπάτε, η επιθετική συμπεριφορά σας θα επιβεβαιώσει τα λεγόμενα του και τα παιδιά θα πειστούν γι’ αυτό. Ελέγξτε λοιπόν την ψυχραιμία σας. Είναι μόνο για καλό.
2. Μην ανταποδίδετε τα «πυρά».
Μην χρησιμοποιείτε συναισθηματικούς εκβιασμούς για να πείσετε τα παιδιά σας να μείνουν μαζί σας, όπως πχ. “Αν δεν θέλετε εσείς μία φορά να είστε μαζί μου, τότε δεν θέλω εγώ χίλιες.” Αυτή η αντίδραση είναι ανώριμη και παιδική και έχει αντίθετο αποτέλεσμα. Τα παιδιά θα νιώσουν ανεπιθύμητα και θα απομακρυνθούν από εσάς. Πείτε τους ότι είναι σημαντικά στη ζωή σας και προσπαθήστε να περνάτε ποιοτικό χρόνο μαζί τους. Έτσι θα καταλάβουν και θα εκτιμήσουν το πραγματικό ενδιαφέρον σας και θα το ανταποδώσουν.
3. Κρατήστε ένα σταθερό πρόγραμμα.
Όταν έρθει η σειρά σας να πάρετε το παιδί σπίτι σας, να είστε στην ώρα σας. Μην ακυρώνετε ραντεβού γιατί το παιδί θα νιώσει ανεπιθύμητο και μη σημαντικό. Έτσι ο άλλος γονέας θα επωφεληθεί εις βάρος σας. Μην περιμένετε τα παιδιά να αναζητήσουν την παρουσία σας. Χρειάζεται να προσπαθήσετε για να τους γίνεται πρώτα σημαντικοί και μετά απαραίτητοι.
4. Να είστε θετικοί και πρόθυμοι.
Περάστε χρόνο μαζί τους κάνοντας δραστηριότητες που τους αρέσει και τους γεμίζει. Μπορεί να είστε κουρασμένοι και να θέλετε να «σαπίσετε» στον καναπέ. Τα παιδιά όμως χρειάζονται θετικά ερεθίσματα για να εκτονώσουν την ενεργητικότητα τους. Πηγαίνετε λοιπόν για μπάνιο, για ποδόσφαιρο, για ορειβασία ή για ψάρεμα. Δημιουργήστε θετικές εικόνες και αναμνήσεις, έτσι ώστε τα παιδιά να περιμένουν με λαχτάρα να σας ξαναδούν.
5. Σταματήστε να κακολογείτε τον άλλον γονέα.
Μην κατηγορείτε τα παιδιά σας επειδή σας μεταφέρουν περιστατικά από την συμβίωση τους με τον άλλο γονέα. Μην τους πείτε «δεν θέλω να ακούσω για αυτόν/αυτήν, γιατί δεν με ενδιαφέρει καθόλου τι κάνει και τι λέει». Τα παιδιά θα εκλάβουν αυτή την συμπεριφορά σαν επίθεση, θα αισθανθούν φόβο και θα κλειστούν στον εαυτό τους. Τα παιδιά έχουν ανάγκη από μία σταθερή βάση για να νιώθουν σιγουριά, αγάπη και αποδοχή. Αφιερώστε λοιπόν λίγο χρόνο να τα ακούσετε και κρατήστε μία θετική στάση.
6. Ζητήστε επαγγελματική βοήθεια
Εάν έχετε υποστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα αποξένωση από τα παιδιά σας και δεν ξέρετε πώς να το χειριστείτε, απευθυνθείτε σε έναν ειδικό της ψυχικής υγείας για να βρείτε λύση.
Με τους συζύγους μας δεν έχουμε κανέναν βαθμό συγγενείας. Ο γάμος είναι μια επισφράγιση ότι δύο ξένοι συναντήθηκαν, ερωτευτήκαν και συμφώνησαν να μείνουν μαζί και να κάνουν οικογένεια. Αυτός ο δεσμός σπάει με το διαζύγιο και τον χωρισμό και το ζευγάρι ξαναγίνεται ξένο. Όμως δεν ισχύει το ίδιο και με τα παιδιά. Τα παιδιά είναι συγγενείς πρώτου βαθμού με τους γονείς τους. Κανένα χαρτί και κανένα συμβόλαιο δεν θα το αλλάξει αυτό. Υπάρχει συγγένεια αίματος. Ας αφήσουμε λοιπόν τους εγωισμούς και ας στραφούμε στα άτομα που φέραμε στον κόσμο και ας αναλάβουμε με ευαισθησία και ωριμότητα τις ευθύνες μας προς αυτά.
