Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε βιώσει κάποια στιγμή στη ζωή μας μία κρίση πανικού. Ένα ξαφνικό επεισόδιο δηλαδή έντονου φόβου ή τρόμου που εμφανίζεται χωρίς εμφανή λόγο και προκαλεί σοβαρές σωματικές αντιδράσεις, όπως δύσπνοια, ταχυπαλμία, βάρος στο στήθος, τρέμουλο, ζαλάδα, εφίδρωση, μούδιασμα, δυσκολία στην όραση, και «αποκοπή» από την πραγματικότητα. Το αίσθημα του φόβου είναι διάχυτο και πολλές φορές πιστεύουμε ότι χάνουμε τον έλεγχο, ότι παθαίνουμε κάτι σοβαρό ή ότι γινόμαστε ρεζίλι.
Η διαταραχή πανικού ανήκει στην ομάδα των αγχωδών διαταραχών και είναι μια από τις πιο συχνές διαταραχές της σύγχρονης εποχής.
Το άγχος όμως είναι ένας επιβιωτικός μηχανισμός που μας προετοιμάζει για να ανταπεξέλθουμε σε κάποια μελλοντική απειλή. Γίνεται όμως παθολογικό όταν το σώμα μέσα από τον μηχανισμό «μάχη ή φυγή» ενεργοποιείται για να αντιμετωπίσει κάποιον κίνδυνο που δεν υπάρχει. Αυτός ο μηχανισμός έχει σκοπό να θέσει τον οργανισμό σε εγρήγορση για να παλέψει με τον κίνδυνο ή να τρέξει να σωθεί από αυτόν όταν κάνει την εμφάνιση του – που μπορεί να μην συμβεί και ποτέ. Για παράδειγμα: «Έχω να πληρώσω το στεγαστικό δάνειο. Πού θα βρω τα λεφτά; Θα μου πάρουν το σπίτι και θα πετάξουν την οικογένεια μου στο δρόμο». Αυτές οι σκέψεις είναι τόσο δυσφορικές που μπορεί κάποιος να πάθει κρίση πανικού. Όμως δεν είναι σίγουρο ότι έτσι θα συμβεί, επειδή το σκέφτηκε. Ο οργανισμός όμως το εκλαμβάνει ως αλήθεια και αντιδρά σαν να συμβαίνει πραγματικά.
Τι χρειάζεται να κάνουμε για να το αντιμετωπίσουμε;
1. Μαθαίνουμε να χαλαρώνουμε.
• Με ήρεμη αναπνοή: Πρόκειται για μια στρατηγική που μπορεί να σας βοηθήσει να μειώσετε ορισμένα από τα σωματική συμπτώματα που βιώνουμε κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού. Έχουμε την τάση να αναπνέουμε ταχύτερα όταν είμαστε ανήσυχοι και να παίρνουμε βαθιές εισπνοές από το στόμα. Κι αυτό γιατί νιώθουμε ότι μας κόβεται η ανάσα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να κάνουμε υπεροξυγόνωση εγκεφάλου και να νιώσουμε ζάλη και λιποθυμία, που μας δημιουργεί μεγαλύτερη ανησυχία. Η σωστή αναπνοή λοιπόν – εισπνοή από την μύτη και εκπνοή από το στόμα – μπορεί να μας αποτρέψει από την κρίση.
• Με μυϊκή χαλάρωση: Καλό θα ήταν να μάθουμε να χαλαρώνουμε το σώμα μας. Να χαλαρώσουμε τους σφιγμένους μύες και έτσι να μειώσουμε τα επίπεδα του άγχους τα οποία μπορούν να συμβάλουν στην κρίσεις πανικού.
2. Βήμα 2. Σταματήστε την αρνητική σκέψη.
Φωνάζουμε τη λέξη “STOP!” πολύ δυνατά μέσα στο κεφάλι σας κάθε φορά που κάνουμε μία τοξική σκέψη. Έτσι διακόπτουμε τις επαναλαμβανόμενες καταστροφικές σκέψεις μέχρι να καταφέρουμε να τις αντικαταστήσουμε με πιο θετικές.
3. Βήμα 3. Κάνουμε θετικές σκέψεις.
Για παράδειγμα, αν νομίζετε ότι έχετε υποστεί καρδιακή προσβολή (ένας κοινός φόβος κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού), τότε ίσως να σκέφτεστε «Θεέ μου, έχω υποστεί καρδιακή προσβολή και θα πεθάνω”. Αφού φωνάξετε τη λέξη “STOP!” κάντε μία θετική δήλωση που θα σας βοηθήσει να αντιμετωπίσετε την κατάσταση, όπως “Έχω μόνο μια κρίση πανικού, θα διαρκέσει μερικά λεπτά και μετά θα χαλαρώσω. Εξ’ αιτίας του φόβου νιώθω ταχυκαρδία. Η καρδιά μου είναι μία χαρά”
4. Βήμα 4. Αποδοχή συναισθημάτων.
Για να αποδεχτούμε τα συναισθήματα μας, χρειάζεται πρώτα να τα ναγνωρίσουμε. Τι νιώθετε την στιγμή που παθαίνετε κρίση πανικού;
Οι περισσότερες κρίσεις συνήθως προκαλούνται από το συναίσθημα του φόβου ή κάποια παραλλαγή του φόβου. Προσδιορίστε το ερέθισμα που προκαλεί αυτό τον φόβο. Πχ. Είστε μπροστά σε κόσμο και πρέπει να κάνετε μία δήλωση και έχετε τρακ. Το τρακ μπορεί να οδηγήσει σε φόβο και φυσικά σε κρίση πανικού. Ο φόβος είναι ένα συναίσθημα που σας υπενθυμίζει να φροντίζετε τον εαυτό σας. Μην τον αφήσετε να σας οδηγήσει σε τοξικές καταστάσεις. Μάθετε να τον ελέγχετε και να απομυθοποιείτε τις όποιες αρνητικές σκέψεις, διατηρώντας την κατάλληλη προοπτική.
Το μυαλό έχει τη δύναμη να επηρεάσει σημαντικά τις συμπεριφορές μας και να μας κρατήσει σε μία προβληματική κατάσταση για μεγάλο χρονικό διάστημα. Όμως στο χέρι μας είναι να το αλλάξουμε αυτό και να γίνουμε το άτομο που έχουμε επιλέξει να είμαστε. Ένα υγιές άτομο, με αυτοπεποίθηση.
